Rozpoczęcie działalności gospodarczej wiąże się z wieloma wyzwaniami, w tym z koniecznością opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Dla początkujących przedsiębiorców przewidziano jednak ulgę, jaką są preferencyjne składki ZUS. Czym dokładnie jest preferencyjny ZUS, komu przysługuje w 2025 roku i jak prawidłowo obliczyć okres 24 miesięcy? Oto najważniejsze informacje dla przyszłych i obecnych przedsiębiorców.

Czym jest preferencyjny ZUS i jakie składki obejmuje?

Preferencyjne składki ZUS to forma wsparcia dla osób rozpoczynających jednoosobową działalność gospodarczą, umożliwiająca przez pierwsze dwa lata znaczne obniżenie kosztów prowadzenia firmy. W praktyce oznacza to opłacanie niższych składek na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe oraz wypadkowe. Składka chorobowa, mimo że dobrowolna, również jest obniżona. 

Podstawą wymiaru składek w ramach ulgi nie jest co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, jak w przypadku standardowych składek, lecz 30% minimalnego wynagrodzenia, co znacznie zmniejsza miesięczne obciążenie. W 2025 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4 666 zł brutto, a więc podstawa dla preferencyjnych składek to 1 399,80 zł. Dla porównania podstawa wymiaru standardowych składek ZUS, czyli 60% przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia brutto to 5 203,80 zł. Od kwot podstawy oblicza się składki na ubezpieczenie społeczne (emerytalną, rentową, dobrowolną składkę chorobową, składkę wypadkową oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy).

Wysokość składek – jak obliczyć preferencyjne składki ZUS?

Składka w przypadku preferencyjnego ZUS-u w 2025 roku wynosi 442,90 zł, z kolei pełna składka to 1 773,96 zł. W tabeli przedstawiliśmy, co składa się na te kwoty:

Wysokość składki może się zmienić w zależności od charakteru działalności i wyborów przedsiębiorcy, np. tego, czy decyduje się na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.

Preferencyjny ZUS – komu przysługuje ulga?

Z preferencyjnych składek ZUS w 2025 roku mogą skorzystać osoby fizyczne, które rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej po raz pierwszy lub ponownie, pod warunkiem że od zakończenia poprzedniej działalności upłynęło minimum 60 miesięcy (5 lat). 

Warunkiem koniecznym jest również to, że przedsiębiorca w okresie poprzedzającym rozpoczęcie działalności nie wykonywał działalności gospodarczej jako wspólnik spółki osobowej (np. jawnej czy partnerskiej) oraz nie wykonywał działalności na rzecz byłego pracodawcy, u którego w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym był zatrudniony na etacie i wykonywały czynności pokrywające się z zakresem obecnie prowadzonej działalności. Ulga nie przysługuje także osobom, które wcześniej już z niej korzystały. 

Jeśli przedsiębiorca spełnia wszystkie powyższe warunki, może legalnie korzystać ze wsparcia, jakim są składki preferencyjne ZUS, przez okres 24 miesięcy.

Preferencyjny ZUS a inne formy wsparcia przedsiębiorców

Warto w tym miejscu rozróżnić inne formy wsparcia dla początkujących przedsiębiorców, które są niekiedy mylone z programem preferencyjnych składek ZUS-u. Są to:

• Ulga na start – zwolnienie ze składek na ubezpieczenie społeczne (przez pierwsze 6 miesięcy działalności).
• Mały ZUS Plus – dla osób, które prowadzą działalność na podstawie wpisu w CEIDG, a ich przychody w poprzednim roku nie przekroczyły 120 000 zł. Składki obliczane są proporcjonalnie do przychodu we wcześniejszym roku.

Przeczytaj więcej: Ulga na start, Mały ZUS – udogodnienia dla początkujących przedsiębiorców

Pamiętaj! Jeśli korzystasz z ulgi na start przez pierwsze 6 miesięcy działalności, po upływie tego czasu możesz skorzystać z preferencyjnych stawek ZUS-u – przez kolejne 24 miesiące. W praktyce pozwala to nie płacić składek na ubezpieczenie społeczne przez pierwsze pół roku działalności, a przez kolejne dwa – płacić je w zmniejszonym wymiarze. 

Więcej o ulgach dla przedsiębiorców przeczytasz również w artykule: Ulgi podatkowe dla przedsiębiorców 2025

Preferencyjny ZUS – ile trwa i jak długo można z niego korzystać?

Czas obowiązywania tej ulgi to 24 PEŁNE miesiące kalendarzowe. Jak zatem dokładnie liczy się preferencyjny ZUS? Zależy to od momentu rozpoczęcia działalności:

• Jeśli działalność została rozpoczęta pierwszego dnia miesiąca, preferencyjny ZUS liczy się już od tego miesiąca. Przykładowo, otwierając działalność 1 grudnia 2025, preferencyjna stawka obowiązuje 24 miesiące – od początku grudnia 2025 do końca listopada 2027.
• Jeśli jednak działalność została rozpoczęta w innym dniu miesiąca kalendarzowego (między drugim a trzydziestym pierwszym dniem), preferencyjny ZUS liczony jest dopiero od kolejnego pełnego miesiąca. Tym samym zakładając działalność 15 grudnia 2025, preferencyjne naliczanie składek rozpocznie się w styczniu 2026 i potrwa do końca grudnia 2027).

Po upływie 24 miesięcy przedsiębiorca musi przejść na pełne składki lub, w zależności od poziomu przychodu i dochodu z poprzedniego roku, może skorzystać z kolejnej ulgi – wspomnianego wcześniej Małego ZUS-u Plus, który pozwala dalej płacić obniżone składki społeczne, ale zależne od dochodu.

Podsumowanie – jak najlepiej wykorzystać preferencyjne składki ZUS w 2025 roku?

Preferencyjne składki ZUS to skuteczne narzędzie wspierające rozwój mikroprzedsiębiorczości w Polsce. Dzięki tej uldze osoby rozpoczynające działalność gospodarczą mogą znacznie obniżyć swoje comiesięczne koszty, co zwiększa ich szanse na przetrwanie pierwszych, często najtrudniejszych lat prowadzenia firmy. Jednak aby w pełni skorzystać z tego wsparcia, należy dokładnie znać zasady – wiedzieć komu przysługuje preferencyjny ZUS, ile trwa, jak długo można z niego korzystać i jak liczyć 24 miesiące. 

Kluczowe jest również przestrzeganie warunków, takich jak niewykonywanie działalności na rzecz byłego pracodawcy. Znajomość zasad oraz korzystanie z kalkulatorów online pozwala uniknąć nieporozumień i błędów w rozliczeniach.

Pamiętaj, że korzystanie z ulg jest dobrowolne, a opisane w tym artykule ulgi dotyczą składki na ubezpieczenie społeczne. Składki zdrowotnej dotyczą odrębne zasady wyliczania.Jesteś początkującym przedsiębiorcą i potrzebujesz wsparcia w prowadzeniu działalności. Skontaktuj się z nami i powierz księgowość w dobre ręce!