Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w Polsce podlegają obowiązkowi podatkowemu w zakresie VAT. Przepisy przewidują jednak możliwość zwolnienia z tego podatku dla niektórych rodzajów działalności. Takim prawem objęte są m.in. usługi medyczne świadczone przez lekarzy, dentystów, pielęgniarki, położne itd., po spełnieniu określonych w ustawie przesłanek. Sprawdzamy, jakie regulacje dotyczące podatku VAT obowiązują lekarzy.

Zwolnienie VAT dla lekarza – na czym to polega?

Zawody medyczne, w tym osoby wykonujące zawód lekarza, zgodnie z przepisami mogą być zwolnione z podatku od towarów i usług. O ile spełnią łącznie dwie przesłanki, które zostały uregulowane w ustawie o podatku od towarów. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 18-19a zwalnia się od podatku VAT:

• usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze;
• usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:
  • lekarza i lekarza dentysty,
  • pielęgniarki i położnej,
  • medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991, 1675 i 1972),
  • psychologa.

Zwolnieniu z VAT podlega tu więc określony rodzaj usług (profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia), świadczony przez ściśle określoną grupę podmiotów (m.in. lekarz, pielęgniarka, psycholog). Wymienione wyżej przesłanki muszą być spełnione łącznie – spełnienie tylko jednej z nich nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku podatkowego. 

Co ważne, zwolnienie lekarza z VAT nie podlega limitom kwotowym. To oznacza, że osoba spełniająca dwa wyżej wymienione warunki może być zwolniona z podatku od towarów i usług niezależnie od osiągniętego rocznego przychodu. 

[blog_banner]

Sprzedaż samochodu przez lekarza zwolnionego z VAT

Często zdarza się, że lekarz prowadzący działalność zwolnioną z VAT w ewidencji środków trwałych firmy posiada samochód. W momencie, kiedy chce go sprzedać, może zastanawiać się, czy taka transakcja nie spowoduje utraty prawa do zwolnienia z VAT. Samochód nie może bowiem zostać sprzedany na podstawie zwolnienia przedmiotowego, które przysługuje lekarzowi świadczącemu usługi medyczne.

Przepisy przewidują jednak możliwość zwolnienia z VAT sprzedaży samochodu przez lekarza, jeśli wartość sprzedaży towarów i usług dokonanej przez podatnika nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym 200 tys. zł. (Do limitu tego nie wlicza się usług medycznych świadczonych przez lekarza w ramach działalności zwolnionej z VAT). 

Lekarze a VAT – podsumowanie 

Aby działalność prowadzona przez lekarza mogła zostać zwolniona z obowiązku podatkowego VAT, musi spełniać ściśle określony warunek. Jest nim cel świadczonej usługi, czyli profilaktyka, ratowanie, zachowanie, przywracanie i poprawa zdrowia pacjentów. Jeżeli lekarz wykonuje zabiegi i świadczy usługi o wymienionym wyżej charakterze, może korzystać ze zwolnienia z VAT.

Natomiast jeśli celem usług nie będzie ochrona zdrowia, a wyłącznie np. poprawienie wyglądu czy samopoczucia, wówczas zwolnienie przedmiotowe nie będzie przysługiwać. W związku z tym, jeśli przychody takiego lekarza przekraczają 200 tys. zł (jest to limit tzw. zwolnienia podmiotowego z VAT), wtedy ma on obowiązek zarejestrować się jako czynny podatnik VAT. Służy do tego formularz VAT-R, który składamy do urzędu skarbowego.

Usługi niepodlegające zwolnieniu będą opodatkowane stawką 23%. Ponadto, jako czynny podatnik VAT (tzw. VAT-owiec), lekarz ma obowiązek:

• prowadzić ewidencję sprzedaży i zakupów VAT,
• składać deklaracje podatkowe JPK_VAT miesięcznie lub kwartalnie,
• płacić podatek od towarów i usług wynikający z deklaracji do urzędu skarbowego,
• wystawiać faktury VAT.

Chcesz skonsultować swoją sytuację związaną z obowiązkiem VAT? Skorzystaj z pomocy specjalistów w tej dziedzinie. W Biurze Rachunkowym Progres doradzamy przedsiębiorcom i wspieramy ich na każdym etapie prowadzenia działalności gospodarczej..brp-faq{margin-top:8px}.brp-faq details{background:#fff;border:1px solid #e6ebf0;border-radius:12px;margin-bottom:12px;overflow:hidden;transition:border-color .22s,box-shadow .22s}.brp-faq details:hover{border-color:#cbe0f2;box-shadow:0 8px 22px rgba(41,110,160,.08)}.brp-faq details[open]{border-color:#a9cfeb}.brp-faq summary{list-style:none;cursor:pointer;font-family:Lato,sans-serif;font-size:16px;font-weight:600;color:#444;padding:16px 56px 16px 62px;position:relative;line-height:1.45}.brp-faq summary::-webkit-details-marker{display:none}.brp-faq summary .num{position:absolute;left:14px;top:50%;transform:translateY(-50%);width:32px;height:32px;border-radius:9px;background:#eef6fd;color:#2991d6;font-family:Lato,sans-serif;font-weight:700;font-size:14px;display:flex;align-items:center;justify-content:center}.brp-faq summary .ic{position:absolute;right:20px;top:50%;width:15px;height:15px;transform:translateY(-50%)}.brp-faq summary .ic:before,.brp-faq summary .ic:after{content:””;position:absolute;background:#2991d6;border-radius:2px}.brp-faq summary .ic:before{left:0;top:6.5px;width:15px;height:2px}.brp-faq summary .ic:after{left:6.5px;top:0;width:2px;height:15px;transition:transform .25s cubic-bezier(.23,1,.32,1),opacity .25s}.brp-faq details[open] summary .ic:after{transform:rotate(90deg);opacity:0}.brp-faq .brp-ans{padding:0 22px 18px 62px;font-family:Roboto,sans-serif;font-size:14px;line-height:1.7;color:#626262}.brp-src{margin-top:40px;padding:18px 20px;background:#f7fafd;border:1px solid #e9eff4;border-radius:12px;font-family:Roboto,sans-serif}.brp-src__title{font-family:Lato,sans-serif;font-weight:700;font-size:15px;color:#444;margin:0 0 12px;display:flex;align-items:center;gap:9px}.brp-src__title svg{width:16px;height:16px;color:#2991d6;flex:0 0 auto}.brp-src__chips{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;list-style:none;margin:0;padding:0}.brp-src__chips li{margin:0;padding:0;list-style:none}.brp-src__chip{display:inline-flex;align-items:center;gap:8px;background:#fff;border:1px solid #e6ebf0;border-radius:999px;padding:7px 14px 7px 9px;font-family:Lato,sans-serif;font-weight:700;font-size:12.5px;line-height:1.1;color:#455360}.brp-src__chip img{width:16px;height:16px;border-radius:4px;flex:0 0 auto;display:block}.brp-src__dom{font-family:Roboto,sans-serif;font-weight:500;font-size:11px;color:#2991d6;margin-left:1px}.brp-src__note{margin:12px 0 0;font-size:12px;line-height:1.5;color:#737e86}.brp-faqhead{font-family:Lato,sans-serif;font-weight:400;font-size:30px;line-height:1.1;color:#444;margin:34px 0 15px}@media(max-width:767px){.brp-faqhead{font-size:24px}}

Najczęściej zadawane pytania

{„@context”:”https://schema.org”,”@type”:”FAQPage”,”mainEntity”:[{„@type”:”Question”,”name”:”Kiedy lekarz może korzystać ze zwolnienia z VAT?”,”acceptedAnswer”:{„@type”:”Answer”,”text”:”Lekarz może korzystać ze zwolnienia z VAT, gdy świadczy usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia. Zwolnienie zależy jednocześnie od rodzaju usługi i od tego, kto ją wykonuje. Obie przesłanki muszą być spełnione łącznie.”}},{„@type”:”Question”,”name”:”Czy każda usługa świadczona przez lekarza jest zwolniona z VAT?”,”acceptedAnswer”:{„@type”:”Answer”,”text”:”Nie. Z artykułu wynika, że kluczowy jest cel usługi. Jeżeli usługa nie służy ochronie zdrowia, lecz wyłącznie na przykład poprawie wyglądu lub samopoczucia, zwolnienie przedmiotowe z VAT nie przysługuje.”}},{„@type”:”Question”,”name”:”Czy zwolnienie lekarza z VAT zależy od rocznego przychodu?”,”acceptedAnswer”:{„@type”:”Answer”,”text”:”Zwolnienie dla usług medycznych opisanych w artykule nie jest uzależnione od limitu kwotowego przychodu. Jeśli lekarz spełnia warunki dotyczące rodzaju usługi i podmiotu wykonującego usługę, może korzystać ze zwolnienia niezależnie od rocznego przychodu. Inaczej wygląda sytuacja przy usługach, które nie spełniają warunków zwolnienia przedmiotowego.”}},{„@type”:”Question”,”name”:”Czy sprzedaż samochodu firmowego przez lekarza zwolnionego z VAT zawsze korzysta ze zwolnienia medycznego?”,”acceptedAnswer”:{„@type”:”Answer”,”text”:”Nie. Sprzedaż samochodu nie jest usługą medyczną, więc nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego właściwego dla opieki medycznej. Artykuł wskazuje jednak, że możliwe może być zastosowanie zwolnienia podmiotowego, jeżeli podatnik mieści się w ustawowym limicie sprzedaży, a do tego limitu nie wlicza się usług medycznych objętych zwolnieniem.”}},{„@type”:”Question”,”name”:”Co powinien zrobić lekarz, gdy świadczy usługi nieobjęte zwolnieniem i przekracza limit zwolnienia podmiotowego?”,”acceptedAnswer”:{„@type”:”Answer”,”text”:”Według artykułu lekarz powinien zarejestrować się jako czynny podatnik VAT. Służy do tego formularz VAT-R składany do urzędu skarbowego. Od tego momentu dotyczą go obowiązki właściwe dla podatnika VAT.”}},{„@type”:”Question”,”name”:”Jakie obowiązki ma lekarz jako czynny podatnik VAT?”,”acceptedAnswer”:{„@type”:”Answer”,”text”:”Artykuł wymienia prowadzenie ewidencji sprzedaży i zakupów VAT, składanie JPK_VAT miesięcznie lub kwartalnie, płacenie podatku wynikającego z deklaracji oraz wystawianie faktur VAT. Dotyczy to sytuacji, w której lekarz działa jako czynny podatnik VAT. Usługi nieobjęte zwolnieniem są wtedy rozliczane według zasad VAT.”}}]}