Pielęgniarka może prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą, ale samo założenie firmy w CEIDG nie wystarcza do rozpoczęcia indywidualnej praktyki pielęgniarskiej. Wykonywanie zawodu w tej formie wymaga także spełnienia warunków wynikających z przepisów o działalności leczniczej, w tym uzyskania wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą (RPWDL) oraz posiadania obowiązkowego ubezpieczenia OC.

W praktyce oznacza to, że proces uruchomienia działalności obejmuje dwa powiązane, ale odrębne etapy: rejestrację przedsiębiorcy oraz rejestrację praktyki zawodowej. Na etapie zakładania firmy trzeba również zdecydować o formie opodatkowania, zgłoszeniach do ZUS i sposobie prowadzenia księgowości.

Własna działalność daje pielęgniarce możliwość świadczenia usług m.in. w gabinecie, w domu pacjenta lub na rzecz podmiotu leczniczego. Zakres wykonywanych świadczeń musi jednak odpowiadać posiadanym kwalifikacjom, prawu wykonywania zawodu oraz formie zarejestrowanej praktyki.

Jak zarejestrować działalność pielęgniarską w CEIDG?

Założenie firmy rozpoczyna się od wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jednoosobową działalność gospodarczą można zarejestrować online przez CEIDG za pośrednictwem serwisu biznes.gov.pl.

We wniosku CEIDG podaje się m.in.:

• dane przedsiębiorcy,
• adres zamieszkania i adresy związane z działalnością,
• planowaną datę rozpoczęcia działalności,
• kody PKD,
• formę opodatkowania,
• informacje potrzebne do przekazania danych do ZUS i urzędu skarbowego.

Dla działalności pielęgniarskiej według klasyfikacji PKD 2025 podstawowym kodem jest:

86.94.Z – Działalność pielęgniarska i położnicza.

Jeżeli zakres działalności obejmuje także inne usługi, można wskazać dodatkowe kody PKD. Powinny one jednak odpowiadać czynnościom, które rzeczywiście będą wykonywane.

Sam wpis do CEIDG jest zazwyczaj dokonywany szybko. Nie należy go jednak utożsamiać z uzyskaniem prawa do rozpoczęcia indywidualnej praktyki pielęgniarskiej.

CEIDG a RPWDL – dlaczego potrzebne są dwa wpisy?

CEIDG rejestruje przedsiębiorcę, natomiast RPWDL potwierdza możliwość wykonywania działalności leczniczej w określonej formie. W przypadku pielęgniarki prowadzącej własną praktykę oba elementy pełnią więc inną funkcję.

Indywidualna praktyka pielęgniarska jest działalnością regulowaną. Pielęgniarka musi posiadać prawo wykonywania zawodu, spełniać warunki przewidziane dla wybranej formy praktyki oraz posiadać wymagane ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej.

Konieczny jest także wpis do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą – RPWDL.

Forma praktyki powinna odpowiadać rzeczywistemu sposobowi pracy. Inne warunki mogą dotyczyć osoby świadczącej usługi w miejscu wezwania pacjenta, inne pielęgniarki wykonującej praktykę w gabinecie, a jeszcze inne osoby współpracującej z podmiotem leczniczym.

Dlatego wpis do CEIDG jest jednym z etapów, ale nie zamyka procesu zakładania praktyki.

Jaką formę opodatkowania może wybrać pielęgniarka?

Pielęgniarka prowadząca JDG może rozliczać podatek m.in. ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, według skali podatkowej albo podatkiem liniowym. Różnica między tymi formami nie sprowadza się wyłącznie do wysokości stawki podatku.

Przy wyborze warto uwzględnić przede wszystkim:

• przewidywaną wysokość przychodów,
• koszty prowadzenia działalności,
• sposób naliczania składki zdrowotnej,
• dostępne ulgi i preferencje,
• charakter świadczonych usług.

Inny wariant może być korzystny dla osoby pracującej głównie na kontrakcie i ponoszącej niewielkie wydatki, a inny dla pielęgniarki prowadzącej własny gabinet i finansującej sprzęt, materiały oraz dojazdy.

Ryczałt dla pielęgniarki – jaka stawka?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych opiera się na przychodzie, a nie na dochodzie. Oznacza to, że wydatków firmowych nie ujmuje się jako kosztów uzyskania przychodu.

W przypadku usług w zakresie opieki zdrowotnej zaliczanych do działu 86 PKWiU stawka ryczałtu wynosi co do zasady 14%.

Nie oznacza to jednak, że każdą usługę wykonywaną przez pielęgniarkę należy automatycznie opodatkować właśnie w ten sposób. Dla ustalenia prawidłowej stawki znaczenie ma faktyczny rodzaj świadczenia oraz jego klasyfikacja.

Ryczałt może być prostym rozwiązaniem przy działalności generującej niewielkie koszty. Jeżeli jednak wydatki stanowią dużą część przychodów, brak możliwości ich rozliczenia może ograniczać opłacalność tej formy.

Skala podatkowa czy podatek liniowy?

Skala podatkowa i podatek liniowy opierają się na dochodzie. Przychód pomniejsza się więc o koszty uzyskania przychodu, o ile dany wydatek spełnia warunki wynikające z przepisów podatkowych.

W działalności pielęgniarskiej kosztami mogą być w szczególności wydatki na:

• materiały medyczne,
• sprzęt i wyposażenie wykorzystywane przy wykonywaniu świadczeń,
• obowiązkowe OC,
• usługi księgowe,
• samochód używany w działalności,
• wynajem i utrzymanie gabinetu,
• szkolenia związane z prowadzoną praktyką.

Przy skali podatkowej obowiązują stawki 12% i 32%. Podatek liniowy wynosi 19%.

Porównując te formy, nie warto jednak patrzeć wyłącznie na procent podatku. Skala, podatek liniowy i ryczałt różnią się również sposobem rozliczania kosztów, składką zdrowotną oraz możliwością korzystania z określonych ulg.

Jakie składki ZUS płaci pielęgniarka na działalności?

Obowiązki wobec ZUS zależą od etapu prowadzenia firmy oraz sytuacji ubezpieczeniowej przedsiębiorcy. Znaczenie ma m.in. to, czy jest to pierwsza działalność, czy pielęgniarka pracuje jednocześnie na etacie oraz czy może korzystać z ulg.

Osoba rozpoczynająca działalność po raz pierwszy albo po odpowiednio długiej przerwie może – po spełnieniu warunków ustawowych – skorzystać z ulgi na start.

Ulga obejmuje 6 miesięcy bez obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne z działalności. Nie zwalnia jednak ze składki zdrowotnej.

Po zakończeniu tego okresu przedsiębiorca może, jeżeli spełnia wymagania, korzystać przez 24 miesiące z preferencyjnych składek społecznych.

W 2026 roku minimalna podstawa wymiaru preferencyjnych składek społecznych wynosi 1441,80 zł, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia. Minimalna podstawa standardowych składek społecznych przedsiębiorcy wynosi natomiast 5652 zł.

Osobnym obciążeniem pozostaje składka zdrowotna. Jej sposób ustalania jest powiązany m.in. z wybraną formą opodatkowania.

Pielęgniarka przechodzi z etatu na kontrakt – co z ulgami ZUS?

Przejście z umowy o pracę na działalność gospodarczą wymaga osobnej analizy, jeżeli pielęgniarka nadal ma wykonywać usługi dla tego samego podmiotu.

Ma to znaczenie szczególnie w sytuacji, gdy dotychczasowy pracownik szpitala, kliniki lub przychodni zakłada JDG i zaczyna współpracować z dotychczasowym pracodawcą w ramach kontraktu.

Możliwość korzystania z ulgi na start oraz części preferencji dotyczących składek zależy m.in. od tego, czy czynności wykonywane w działalności odpowiadają pracy wykonywanej wcześniej w ramach stosunku pracy.

Dlatego przed zmianą formy współpracy warto sprawdzić nie tylko wysokość podatku, ale także skutki w zakresie ZUS.

Czy pielęgniarka może jednocześnie prowadzić firmę i pracować na etacie?

Tak. Jednoosobową działalność gospodarczą można łączyć z umową o pracę.

Jeżeli podstawa wymiaru składek z etatu wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie, ubezpieczenia społeczne są co do zasady obowiązkowe z tytułu zatrudnienia. Z działalności pozostaje wtedy obowiązek opłacania składki zdrowotnej, natomiast składki społeczne mogą mieć charakter dobrowolny.

Sytuacja komplikuje się, gdy JDG jest prowadzona równolegle na rzecz obecnego albo byłego pracodawcy. Wówczas trzeba dodatkowo zweryfikować wpływ takiej współpracy na możliwość korzystania z ulg.

Działalność pielęgniarska a VAT

Usługi pielęgniarskie mogą korzystać ze zwolnienia z VAT, ale decyduje o tym nie tylko zawód osoby, która je wykonuje.

Zwolnienie dotyczy usług opieki medycznej służących:

• profilaktyce,
• zachowaniu zdrowia,
• ratowaniu zdrowia,
• przywracaniu zdrowia,
• poprawie zdrowia.

Jeżeli pielęgniarka świadczy usługę mieszczącą się w tym zakresie i wykonuje ją w ramach uprawnień zawodowych, może mieć zastosowanie zwolnienie przewidziane dla usług medycznych.

Nie każda czynność oferowana w ramach działalności musi jednak spełniać te warunki. Jeżeli firma świadczy także usługi o innym charakterze, sposób ich rozliczenia na gruncie VAT należy ustalić osobno.

Jak wygląda zgłoszenie działalności do ZUS i urzędu skarbowego?

CEIDG pełni funkcję punktu, z którego dane przedsiębiorcy trafiają do kilku instytucji. Wniosek przekazuje informacje m.in. do urzędu skarbowego, GUS oraz ZUS.

Nie oznacza to jednak, że w każdej sytuacji wszystkie obowiązki ubezpieczeniowe przedsiębiorcy zostają wykonane automatycznie.

Przy zakładaniu działalności można przekazać zgłoszenie do ubezpieczeń, np. na formularzu ZUS ZUA albo ZUS ZZA. Wybór zależy od sytuacji przedsiębiorcy – m.in. od korzystania z ulgi na start, posiadania etatu czy obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym.

Jeżeli osoba zakładająca działalność posiada już NIP, nadal posługuje się tym samym numerem. Jeżeli nie miała go wcześniej, zostanie on nadany w związku z rejestracją firmy. Analogicznie przedsiębiorca otrzymuje numer REGON.

E-Doręczenia przy zakładaniu działalności pielęgniarskiej

Nowa działalność gospodarcza wiąże się również z korzystaniem z systemu e-Doręczeń. Dane potrzebne do utworzenia adresu do doręczeń elektronicznych można podać podczas rejestracji przedsiębiorcy.

Adres do e-Doręczeń służy do oficjalnej komunikacji elektronicznej z podmiotami publicznymi. W praktyce oznacza to, że część korespondencji urzędowej dotyczącej działalności może trafiać do przedsiębiorcy właśnie tą drogą.

Warto więc po rejestracji firmy uwzględnić obsługę skrzynki do e-Doręczeń w bieżących obowiązkach administracyjnych.

KSeF w działalności pielęgniarki

Prowadząc firmę w 2026 roku, trzeba również uwzględnić obowiązki związane z Krajowym Systemem e-Faktur.

KSeF obejmuje znaczną część przedsiębiorców, jednak sposób dokumentowania konkretnej sprzedaży zależy od rodzaju transakcji, statusu odbiorcy oraz przepisów mających zastosowanie do danego przypadku.

Dla pielęgniarki prowadzącej praktykę znaczenie może mieć m.in. to, czy wystawia faktury podmiotom leczniczym, innym firmom czy osobom fizycznym.

Dlatego już na początku działalności warto ustalić sposób wystawiania, odbierania i przekazywania dokumentów księgowych. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której faktury są wystawiane w innym systemie niż ten, z którego korzysta biuro rachunkowe.

Obsługa księgowa działalności pielęgniarskiej

Księgowość praktyki pielęgniarskiej powinna uwzględniać nie tylko rozliczenie podatku, ale również ZUS, sposób dokumentowania przychodów, koszty działalności i obowiązki wynikające z wybranej formy opodatkowania.

Biuro rachunkowe może prowadzić ewidencję przychodów przy ryczałcie albo KPiR przy rozliczeniu dochodu. Wsparcie może obejmować również przygotowanie rozliczeń ZUS, podatków oraz pomoc przy uporządkowaniu formalności związanych z założeniem firmy.

Zakres obsługi zależy m.in. od liczby dokumentów, sposobu świadczenia usług oraz tego, czy pielęgniarka:

• pracuje na kontrakcie,
• prowadzi własny gabinet,
• realizuje wizyty domowe,
• łączy JDG z etatem,
• zatrudnia pracowników lub współpracowników.

BR Progres we Wrocławiu obsługuje jednoosobowe działalności gospodarcze, w tym przedsiębiorców prowadzących KPiR oraz rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Zakres współpracy można dopasować do modelu prowadzenia praktyki i liczby dokumentów księgowych.

Najczęściej zadawane pytania