Stawka VAT na usługi medyczne zależy od celu świadczenia i statusu osoby lub podmiotu, który je wykonuje. Zwolnienie obejmuje opiekę medyczną służącą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, natomiast zabiegi o celu estetycznym, kosmetycznym lub formalnym są zwykle opodatkowane stawką 23%. Stawka VAT na usługi medyczne – zwolnienie, 23% i obowiązki wymagają prawidłowej kwalifikacji każdej wykonywanej usługi.

Kiedy świadczenia zdrowotne są zwolnione z VAT? Dwa warunki

Stawka VAT na usługi medyczne jest objęta zwolnieniem, gdy spełnione są dwa warunki: podmiotowy i przedmiotowy. Zasady wynikają z art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy o VAT, które przewidują odrębne podstawy zwolnienia.

Warunek podmiotowy dotyczy wykonawcy świadczenia. Przy zwolnieniu dla osób wykonujących zawody medyczne znaczenie ma wykonywanie zawodu wskazanego w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej. Sam dyplom lub wykształcenie medyczne nie wystarczają.

Warunek przedmiotowy odnosi się do celu usługi. Świadczenie musi służyć ochronie zdrowia ludzkiego, w szczególności diagnozie, leczeniu albo rehabilitacji. Dotyczy to m.in. konsultacji lekarskich, badań laboratoryjnych i zabiegów rehabilitacyjnych wykonywanych w ramach opieki nad zdrowiem.

Usługa o celu estetycznym lub kosmetycznym nie korzysta ze zwolnienia, nawet gdy wykonuje ją lekarz. Brak jednego z warunków oznacza co do zasady opodatkowanie stawką 23%.

Kto może świadczyć usługi medyczne zwolnione z VAT?

Stawka VAT na usługi medyczne może być zwolniona, gdy świadczenie wykonuje osoba uprawniona i ma ono cel medyczny. Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej wskazuje osoby wykonujące zawód medyczny, a art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT określa zwolnienie dla usług świadczonych w ramach wykonywania tych zawodów.

Do tej grupy należą m.in.:

• lekarz,
• lekarz dentysta,
• pielęgniarka,
• położna,
• psycholog,
• fizjoterapeuta,
• diagnosta laboratoryjny,
• farmaceuta,
• ratownik medyczny.

Samo posiadanie dyplomu nie wystarcza. Zawód musi być wykonywany zgodnie z przepisami właściwymi dla danej profesji, np. ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty albo ustawą o zawodach pielęgniarki i położnej.

Dietetyk, trener personalny czy masażysta bez uprawnień fizjoterapeuty nie wykonują zawodu medycznego w rozumieniu tej regulacji. Ich samodzielne usługi są co do zasady opodatkowane VAT 23%, także wtedy, gdy dotyczą poprawy kondycji lub sprawności.

Jakie świadczenia zdrowotne podlegają VAT 23%?

Stawka VAT na usługi medyczne wynosi 23%, gdy świadczenie nie służy ochronie zdrowia albo wykonuje je osoba, która nie spełnia warunków zwolnienia. Dotyczy to m.in. medycyny estetycznej, zabiegów kosmetycznych, badań dla celów prawnych oraz usług o charakterze rekreacyjnym.

O kwalifikacji decyduje rzeczywisty cel usługi. Poprawa wyglądu, relaks lub spełnienie wymogu formalnego nie są celem terapeutycznym.

Medycyna estetyczna i zabiegi kosmetyczne

Zabiegi medycyny estetycznej podlegają VAT 23%, jeśli ich celem jest poprawa wyglądu, a nie leczenie. Dotyczy to również świadczeń wykonywanych przez lekarza.

Przykładami są:

• powiększanie ust,
• botoks wykonywany w celu wygładzenia zmarszczek,
• liposukcja dla poprawy sylwetki,
• wybielanie zębów o charakterze kosmetycznym.

Ta sama procedura może mieć inną kwalifikację podatkową zależnie od wskazań. Botoks stosowany przy leczeniu nadpotliwości może stanowić element usługi leczniczej, natomiast zabieg na zmarszczki jest opodatkowany 23%.

Usługi dietetyczne – kiedy zwolnione, kiedy opodatkowane?

Samodzielne konsultacje dietetyczne, układanie jadłospisów i plany żywieniowe świadczone przez dietetyka są co do zasady opodatkowane VAT 23%. Dietetyk nie jest zawodem medycznym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej.

Inaczej jest, gdy zalecenia żywieniowe przekazuje lekarz w ramach leczenia, np. pacjentowi z cukrzycą. Wówczas stanowią one element zwolnionej usługi lekarskiej, lecz nie zmienia to stawki dla odrębnej konsultacji dietetyka.

Stawkę 23% stosuje się także do:

• badań wykonywanych dla celów prawnych, np. do prawa jazdy lub na potrzeby pracodawcy;
• badań wykonywanych na życzenie pacjenta, bez związku z procesem leczenia;
• usług wellness, takich jak masaże relaksacyjne, zabiegi SPA i pielęgnacja rekreacyjna;
• usług trenerów personalnych, również gdy wspierają ogólną kondycję.

Jak wystawić fakturę za świadczenia zdrowotne zwolnione z VAT?

Stawka VAT na usługi medyczne zwolnione z podatku wymaga prawidłowego oznaczenia na fakturze. Dokument wystawia się zgodnie z art. 106b ustawy o VAT, gdy transakcja podlega obowiązkowi fakturowania.

Na fakturze za usługę zwolnioną z VAT należy wskazać:

• dane sprzedawcy i nabywcy,
• datę wystawienia oraz datę sprzedaży,
• kolejny numer faktury,
• nazwę wykonanej usługi, np. konsultacji lekarskiej, zabiegu rehabilitacyjnego lub badania laboratoryjnego,
• wartość usługi,
• oznaczenie „zw” w stawce VAT,
• podstawę prawną zwolnienia, np. art. 43 ust. 1 pkt 18 albo pkt 19 ustawy o VAT.

Nie wykazuje się kwoty VAT należnego. W polu kwoty VAT można pozostawić puste miejsce albo wpisać 0,00.

Podstawę prawną należy dopasować do sposobu świadczenia usługi. Art. 43 ust. 1 pkt 18 dotyczy usług opieki medycznej wykonywanych przez podmioty lecznicze, a pkt 19 – usług świadczonych w ramach wykonywania zawodów medycznych. Jeśli usługa nie spełnia warunków zwolnienia, faktura powinna zawierać stawkę 23% i kwotę VAT należnego. Przy rozliczaniu usług o różnym statusie VAT placówkę może wspierać księgowość dla przychodni i podmiotów leczniczych.

Najczęściej zadawane pytania