Mechanizm podzielonej płatności (MPP), nazywany również split payment, to rozwiązanie stosowane w polskim systemie podatku VAT w celu ograniczenia nadużyć podatkowych i zwiększenia bezpieczeństwa rozliczeń między firmami. Polega na podziale płatności za fakturę na dwie części – kwotę netto oraz podatek VAT. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca opłacający fakturę przekazuje VAT bezpośrednio na specjalny rachunek VAT sprzedawcy.

Na czym polega MPP?

Mechanizm podzielonej płatności polega na tym, że płatność za fakturę jest automatycznie dzielona na dwie części. Kwota netto trafia na standardowy rachunek rozliczeniowy sprzedawcy, natomiast kwota podatku VAT jest przekazywana na specjalny rachunek VAT przypisany do tego konta.

W praktyce odbywa się to przy pomocy specjalnego przelewu bankowego oznaczonego jako przelew MPP. W formularzu przelewu należy podać:

• numer faktury,
• kwotę VAT,
• kwotę brutto,
• numer NIP sprzedawcy.

Bank automatycznie rozdziela płatność pomiędzy rachunek rozliczeniowy i rachunek VAT odbiorcy, dzięki czemu podatek trafia na konto przeznaczone wyłącznie do rozliczeń podatkowych.

Jak działa rachunek VAT?

Rachunek VAT to specjalne konto bankowe, które jest automatycznie zakładane przez bank lub SKOK do rachunku firmowego przedsiębiorcy. Środki zgromadzone na tym rachunku mają ograniczone zastosowanie i mogą być wykorzystywane głównie do rozliczeń podatkowych.

Pieniądze znajdujące się na rachunku VAT można przeznaczyć między innymi na:

• zapłatę podatku VAT do urzędu skarbowego,
• zapłatę VAT wynikającego z faktur od kontrahentów (w ramach MPP),
• zapłatę innych wybranych podatków i należności publicznych,
• przekazanie środków na rachunek VAT innego przedsiębiorcy.

Przedsiębiorca nie może swobodnie wypłacić środków z rachunku VAT, chyba że uzyska zgodę naczelnika urzędu skarbowego na ich przelanie na zwykły rachunek firmowy.

Przeczytaj także: Zwolnienia z tytułu podatku VAT – kto i kiedy może skorzystać? 

Kiedy stosowanie MPP jest obowiązkowe?

Mechanizm podzielonej płatności w wielu przypadkach jest dobrowolny, jednak w określonych sytuacjach jego stosowanie jest obowiązkowe.

Split payment trzeba zastosować w sytuacji, gdy jednocześnie spełnione są trzy warunki:

• transakcja odbywa się między przedsiębiorcami (B2B),
• wartość brutto faktury przekracza 15 000 zł,
• faktura dotyczy towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.

Do grupy towarów i usług objętych obowiązkowym MPP należą m.in.:

• wyroby stalowe i metalowe,
• paliwa i oleje,
• elektronika (np. telefony komórkowe, konsole, dyski),
• części samochodowe,
• usługi budowlane,
• niektóre odpady i surowce wtórne.

Jeżeli faktura spełnia powyższe warunki, sprzedawca musi umieścić na niej adnotację „mechanizm podzielonej płatności”.

Może Cię zainteresować: Faktura z datą wsteczną – co warto wiedzieć?

Jak prawidłowo wystawić fakturę objętą MPP?

W przypadku transakcji objętych obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności sprzedawca powinien zadbać o odpowiednie oznaczenie dokumentu sprzedaży.

Jak wspomnieliśmy, na fakturze musi znaleźć się wyraźna informacja:

„mechanizm podzielonej płatności”.

Brak takiej adnotacji nie zwalnia jednak nabywcy z obowiązku zastosowania MPP, jeśli spełnione są warunki ustawowe. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca dokonujący płatności powinien zweryfikować, czy dana transakcja podlega obowiązkowi split payment.

Przeczytaj także: Jak wystawiać faktury VAT? Najważniejsze zasady

Jak wygląda płatność w mechanizmie split payment?

W praktyce dokonanie płatności w MPP jest stosunkowo proste. Przedsiębiorca wykonuje przelew przy użyciu specjalnego formularza dostępnego w bankowości elektronicznej.

W formularzu należy podać:

• kwotę brutto z faktury,
• kwotę podatku VAT,
• numer faktury,
• NIP odbiorcy.

System bankowy automatycznie rozdziela płatność, kierując VAT na rachunek VAT sprzedawcy, a kwotę netto na jego zwykłe konto firmowe.

Dzięki temu rozwiązaniu urząd skarbowy ma większą kontrolę nad obrotem podatkiem VAT, co ogranicza ryzyko oszustw podatkowych.

Jakie są konsekwencje braku zastosowania MPP?

Nieprzestrzeganie obowiązku stosowania mechanizmu podzielonej płatności może wiązać się z sankcjami podatkowymi.

Najważniejsze konsekwencje to:

• dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty VAT z faktury,
• brak możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu w części dotyczącej płatności powyżej 15 000 zł,
• solidarna odpowiedzialność za rozliczenie podatku VAT w niektórych przypadkach.

Dlaczego wprowadzono mechanizm podzielonej płatności?

Mechanizm split payment został wprowadzony w Polsce w celu uszczelnienia systemu podatku VAT i ograniczenia wyłudzeń podatkowych. Dzięki oddzieleniu kwoty podatku od pozostałej części płatności zmniejsza się ryzyko, że VAT zostanie wykorzystany niezgodnie z przeznaczeniem.

Dodatkową korzyścią jest większe bezpieczeństwo podatkowe przedsiębiorców. W wielu sytuacjach zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności ogranicza ryzyko odpowiedzialności za ewentualne nieprawidłowości po stronie kontrahenta.

Przeczytaj także: Czym jest pakiet uproszczeń Slim VAT i Slim VAT 2?