Od 1 stycznia 2026 roku zasady rozliczania leasingu operacyjnego ulegają istotnym zmianom. Przede wszystkim maleją limity kosztowe dla wszystkich samochodów spalinowych, co zwiększa obciążenia podatkowe przedsiębiorców. Zmiany dotyczą wszystkich umów leasingowych pojazdów osobowych, w tym zawartych przed 2026 rokiem.

Czym jest opłata wstępna w leasingu operacyjnym?

Opłata wstępna to jednorazowa płatność wnoszona na początku umowy leasingu, stanowiąca zazwyczaj 10-45% wartości pojazdu. W przeciwieństwie do regularnych rat leasingowych, ma charakter samoistny i bezzwrotny – nie jest zaliczką na poczet przyszłych rat, lecz odrębnym świadczeniem za udostępnienie samochodu.

Opłata wstępna może być rozliczana jednorazowo w momencie zapłaty jako koszt uzyskania przychodu, z uwzględnieniem limitu kosztowego obowiązującego dla danego pojazdu.

Zmiany dotyczą wyłącznie leasingu pojazdów osobowych, motocykli i kamperów. Leasing sprzętu, maszyn czy nieruchomości pozostaje bez zmian.

Jakie nowe limity kosztowe obowiązują od 2026 roku?

Od 1 stycznia 2026 roku limity kosztowe dla większości samochodów spadają:

• Samochody spalinowe i hybrydy (emisja CO₂ ≥ 50 g/km): 100 000 zł (spadek ze 150 000 zł)
• Hybrydy plug-in z niską emisją (emisja CO₂ < 50 g/km): 150 000 zł (bez zmian)
• Samochody elektryczne i wodorowe: 225 000 zł (bez zmian)

Jak działa proporcjonalne ograniczenie?

Przy przekroczeniu limitu stosuje się proporcjonalne ograniczenie według wzoru: (limit / wartość samochodu) × opłata

Przykład ze źródeł branżowych: auto spalinowe za 150 000 zł w leasingu operacyjnym. Wcześniej można było zaliczyć całość części kapitałowej rat w koszty. Od 2026 roku limit to 100 000 zł, więc kosztem będzie tylko 2/3 części kapitałowej raty (100 000 zł / 150 000 zł = 66,67%).

Odsetki leasingowe można zawsze zaliczyć w 100% do kosztów – limit dotyczy wyłącznie części kapitałowej rat i opłaty wstępnej.

Ta sama proporcja obowiązuje przez cały okres leasingu – dotyczy opłaty wstępnej, miesięcznych rat, ewentualnej opłaty wykupu, a także ubezpieczeń AC, NNW i GAP.

Wyjątek stanowi ubezpieczenie OC – można je zawsze zaliczyć w 100% do kosztów, niezależnie od wartości pojazdu.

Koszty eksploatacyjne (paliwo, serwis, naprawy), co do zasady nie są objęte limitami i można je rozliczać w pełnej wysokości, o ile pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności. W przypadku użytku mieszanego można ująć w kosztach 75% wydatków eksploatacyjnych.

Ile VAT można odliczyć od opłaty wstępnej – 50% czy 100%?

Wysokość odliczenia VAT zależy wyłącznie od sposobu wykorzystania samochodu. Większość przedsiębiorców odlicza 50% VAT przy użytkowaniu mieszanym (służbowo-prywatnym), co nie wymaga dodatkowych formalności.

Odliczenie 50% VAT (bez formalności)

Podstawowa opcja dla użytkowania mieszanego. Nie wymaga prowadzenia ewidencji ani składania dokumentów. Przy opłacie 30 000 zł + 6 900 zł VAT można odliczyć 3 450 zł.

Odliczenie 100% VAT (wyłącznie służbowe)

Pełne odliczenie wymaga:

• Złożenia VAT-26 w ciągu 7 dni od rozpoczęcia użytkowania pojazdu
• Prowadzenia szczegółowej ewidencji przebiegu
• Wyłącznie służbowego wykorzystania przez minimum 3 miesiące

Po 3 miesiącach można zmienić na użytkowanie mieszane bez korekty wcześniej odliczonego podatku.

Limity kosztowe nie wpływają na VAT. Dla samochodu za 200 000 zł z opłatą 40 000 zł + 9 200 zł VAT: do kosztów trafi 30 000 zł (75% z powodu limitu 150 000 zł), ale VAT można odliczyć w pełnej wysokości 50% lub 100% – czyli 4 600 zł przy użytkowaniu mieszanym.

Co z umowami leasingowymi zawartymi przed 2026 rokiem?

Umowy zawarte do 31 grudnia 2025 roku mają częściową ochronę. Opłatę wstępną i raty zafakturowane w 2025 roku można rozliczyć jeszcze na starych zasadach – jednorazowo (opłata wstępna), z limitem 150 000 zł.

Raty zafakturowane od stycznia 2026 będą już objęte nowym limitem 100 000 zł dla spalinowych.

Brak jest przepisów przejściowych dla leasingu operacyjnego.

Ochrona dla środków trwałych

Ochrona dotyczy wyłącznie samochodów będących środkami trwałymi – czyli zakupionych za gotówkę, w kredycie, leasingu finansowym lub pożyczce leasingowej przed końcem 2025 roku. Dla takich pojazdów wprowadzonych do ewidencji do 31 grudnia 2025 roku zachowane zostaną stare limity (150 000 zł dla spalinowych).

Wykup samochodu po leasingu

Wykup samochodu po zakończeniu leasingu operacyjnego traktowany jest jako odrębna transakcja. Wartość wykupu podlega oddzielnemu limitowi i może być amortyzowana po wprowadzeniu do ewidencji środków trwałych. Pozwala to na częściowe podwójne wykorzystanie limitu – raz przy ratach leasingu, drugi raz przy amortyzacji wykupionego pojazdu.

Kiedy warto skonsultować się z biurem rachunkowym przy leasingu?

Nowe przepisy znacząco komplikują rozliczanie leasingu. Profesjonalne wsparcie jest wskazane, gdy:

• Podpisujesz umowę na przełomie 2025/2026 – warto rozliczyć opłatę wstępną jeszcze w 2025 roku na starych zasadach
• Wartość samochodu spalinowego przekracza 100 000 zł – konieczne precyzyjne wyliczenie proporcji kosztów
• Planujesz leasingować kilka pojazdów – optymalizacja limitów wymaga analizy
• Chcesz odliczyć 100% VAT – wymaga prawidłowej dokumentacji i prowadzenia ewidencji przebiegu
• Masz umowę sprzed 2026 i zastanawiasz się nad wcześniejszym wykupem
• Rozważasz leasing PHEV z emisją poniżej 50 g CO₂/km – weryfikacja, czy model rzeczywiście spełnia wymogi