Jak sporządzić remanent końcowy? Obowiązki, terminy i zasady wyceny

jednoosobowa dzialalnosc gospodarcza pielegniarki

Jednoosobowa działalność gospodarcza pielęgniarki – jak założyć i rozliczać JDG?

30 września 2026
Kobieta w ciąży pracuje przy laptopie w domowym biurze

Jak otrzymać zasiłek macierzyński prowadząc działalność gospodarczą?

4 listopada 2026
jednoosobowa dzialalnosc gospodarcza pielegniarki

Jednoosobowa działalność gospodarcza pielęgniarki – jak założyć i rozliczać JDG?

30 września 2026
Kobieta w ciąży pracuje przy laptopie w domowym biurze

Jak otrzymać zasiłek macierzyński prowadząc działalność gospodarczą?

4 listopada 2026
Show all

Jak sporządzić remanent końcowy? Obowiązki, terminy i zasady wyceny

Magazynier w kasku i kamizelce odblaskowej spisuje towar między regałami w magazynie
Udostepnij

Remanent na koniec roku to obowiązkowy spis z natury składników majątkowych, który przedsiębiorcy prowadzący KPiR muszą sporządzić do 31 grudnia, a wycenić w ciągu 14 dni. Różnica między remanentem końcowym a początkowym bezpośrednio wpływa na dochód podatkowy i składkę zdrowotną, a wyższy stan końcowy oznacza wyższy podatek do zapłaty. Obowiązek dotyczy przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych lub podatkiem liniowym, natomiast ryczałtowcy są z niego zwolnieni.

Kto ma obowiązek sporządzenia remanentu końcowego?

Remanent na koniec roku sporządzają przedsiębiorcy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów, którzy rozliczają się według skali podatkowej albo podatkiem liniowym. Obowiązek wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia KPiR.

Podatnicy rozliczający się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych nie sporządzają remanentu (więcej o różnicach w poście ryczałt czy KPiR) dla celów KPiR. Nie prowadzą tej księgi, dlatego spis z natury nie jest elementem ich rozliczenia podatkowego.

Obowiązek dotyczy przedsiębiorców, u których występują składniki ujmowane w KPiR, w tym towary handlowe, materiały, półwyroby i wyroby gotowe.

Terminy sporządzenia i wyceny remanentu

Remanent na koniec roku sporządza się na dzień 31 grudnia roku podatkowego, a wyceny dokonuje się w ciągu 14 dni od zakończenia spisu z natury, najpóźniej do 14 stycznia następnego roku.

Na 31 grudnia ustala się faktyczny stan składników objętych spisem z natury. Wycena polega następnie na przypisaniu wartości pieniężnej do pozycji wykazanych w dokumentacji spisowej.

Remanent końcowy jednego roku staje się remanentem początkowym kolejnego. Wartość ustalona na 31 grudnia przechodzi więc jako stan otwarcia na 1 stycznia.

Remanent wpisuje się do KPiR z datą 31 grudnia, również wtedy, gdy jego wycena została zakończona w styczniu.

Składniki objęte remanentem i zasady wyceny

Remanent na koniec roku obejmuje towary handlowe, materiały, półwyroby, produkcję w toku, wyroby gotowe oraz braki i odpady. U czynnego podatnika VAT towary i materiały wycenia się co do zasady według cen zakupu netto.

Spis z natury obejmuje składniki związane z działalnością, które na 31 grudnia znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy. Wycena zależy od rodzaju zapasu: towar kupiony od dostawcy ma cenę zakupu, a produkt wykonany we własnym zakresie wycenia się według kosztu wytworzenia.

Wycena towarów handlowych i materiałów

Towary handlowe oraz materiały wycenia się według cen zakupu lub nabycia, zgodnie z zasadami właściwymi dla prowadzonej ewidencji. Dla czynnego podatnika VAT podstawą jest cena netto, bez podatku VAT. Przedsiębiorca zwolniony z VAT przyjmuje cenę brutto, ponieważ podatek naliczony stanowi dla niego element kosztu zakupu.

Wycena półwyrobów, wyrobów gotowych i braków własnej produkcji

Półwyroby, wyroby gotowe i braki własnej produkcji wycenia się według kosztów wytworzenia, a nie według planowanej ceny sprzedaży. Na koszt wytworzenia składają się przede wszystkim zużyte materiały, robocizna związana z wykonaniem produktu oraz koszty pośrednie produkcji przypadające na dany proces.

Jak remanent wpływa na dochód i podatek?

Remanent na koniec roku wpływa bezpośrednio na dochód podatkowy: różnica między jego wartością a remanentem początkowym dochód powiększa albo pomniejsza. Gdy stan końcowy jest wyższy, rośnie podstawa opodatkowania i podatek do zapłaty.

Różnicę remanentową uwzględnia się także przy ustalaniu podstawy składki zdrowotnej przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej albo podatkiem liniowym. Dotyczy to zarówno różnicy dodatniej, jak i ujemnej.

W praktyce firma, która po spisie magazynowym ma więcej towarów niż na początku roku, wykazuje wyższy dochód, nawet jeśli części tych towarów jeszcze nie sprzedała. Tak działa ujęcie zapasów w KPiR: zakup nie obniża ostatecznie dochodu w tej części, w której towar pozostał w magazynie na dzień zamknięcia roku.

Jak sporządzić arkusz remanentu?

Remanent na koniec roku musi zawierać dane właściciela, datę sporządzenia, wykaz pozycji z ilościami i cenami jednostkowymi, ich wartości oraz podpis właściciela (wspólników). Arkusz remanentu, czyli spis z natury, zapisuje wyniki inwentaryzacji.

Nie ma jednego urzędowego formularza, ale dokumentacja spisowa musi zawierać określone dane. Arkusz można przygotować na papierze lub w programie, pod warunkiem że obejmuje wszystkie wymagane elementy.

W arkuszu spisowym wpisz przede wszystkim:

  • imię i nazwisko właściciela zakładu albo pełną nazwę firmy;
  • datę sporządzenia spisu;
  • kolejny numer każdej pozycji;
  • szczegółowe określenie składnika, np. nazwę towaru, jego rodzaj lub typ;
  • jednostkę miary, taką jak sztuki, kilogramy czy litry;
  • stwierdzoną ilość danego składnika;
  • cenę jednostkową;
  • wartość pozycji, czyli iloczyn ilości i ceny jednostkowej;
  • łączną wartość całego remanentu;
  • klauzulę zakończenia spisu;
  • podpis właściciela zakładu (wspólników).

Arkusz remanentu należy przechowywać razem z pozostałą dokumentacją księgową przez okres wymagany przepisami. Dokument powinien być czytelny i kompletny, ponieważ podczas kontroli skarbowej może stanowić podstawę weryfikacji prawidłowości rozliczeń.

Najczęściej zadawane pytania

1Czy trzeba sporządzić remanent zerowy, gdy firma nie ma towarów?
Tak. Jeżeli przedsiębiorca objęty obowiązkiem remanentu na 31 grudnia nie posiada towarów, materiałów ani wyrobów, sporządza remanent zerowy dokumentujący brak tych składników majątkowych.
2Czy trzeba składać remanent likwidacyjny?
Remanent likwidacyjny sporządza się w momencie likwidacji działalności gospodarczej. Ustala on stan majątku na dzień zakończenia działalności i służy prawidłowemu rozliczeniu podatkowemu.
3Jak długo przechowywać dokumentację remanentu?
Arkusze spisu z natury oraz dokumenty inwentaryzacyjne dotyczące remanentu należy przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
4Czy remanent początkowy nowego roku musi być równy końcowemu?
Tak. Wartość remanentu z 31 grudnia automatycznie staje się stanem otwarcia na 1 stycznia, więc remanent początkowy nowego roku musi być równy remanentowi końcowemu roku poprzedniego. Rozbieżność między tymi wartościami jest błędem księgowym.
5Kiedy jeszcze oprócz końca roku trzeba sporządzić remanent?
Remanent sporządza się także na początku działalności gospodarczej, przy zmianie wspólnika w spółce oraz przy likwidacji działalności. W każdym z tych przypadków pozwala on prawidłowo ustalić stan majątku na moment zmiany.

Comments are closed.